kennisbank

Wat onderzoek hierover laat zien

De Cass Review en de reactie daarop in Nederland en Europa: wat er wel en niet bekend is over jongeren met genderdysforie.

Marieke den Ouden·3 september 2026

Over gendertwijfel bij jongeren is de afgelopen jaren veel onderzoek verschenen, en er is ook veel opnieuw tegen het licht gehouden. De belangrijkste conclusie van die herbeoordelingen is niet dat er een antwoord is, maar dat de bewijsbasis zwakker is dan lang werd aangenomen.

De Cass Review

In Engeland verscheen in 2024 het eindrapport van de onafhankelijke review onder leiding van kinderarts Hilary Cass, in opdracht van de NHS. De conclusie luidde dat de kwaliteit van het bewijs voor puberteitsremmers en hormoonbehandeling bij minderjarigen zwak is, en dat de zorg zich te veel had toegespitst op gender terwijl andere problemen — autisme, trauma, psychische klachten — onvoldoende aandacht kregen.

Elders in Europa

Zweden en Finland hadden hun richtlijnen al eerder aangescherpt na eigen systematische reviews, met als lijn: psychologische zorg eerst, medische behandeling terughoudend en bij voorkeur in onderzoeksverband.

Wat dit niet zegt

Het zegt niet dat de klachten van jongeren niet echt zijn, en ook niet dat behandeling nooit helpt. Het zegt dat de zekerheid over wie er baat bij heeft, kleiner is dan gedacht — en dat zorgvuldigheid daarom zwaarder weegt.

Wat dit betekent voor een gezin

Het is redelijk om te vragen: wat weten we hierover, hoe zeker is dat, en wat gebeurt er als we nu niets doen? Een zorgverlener die daar eerlijk antwoord op geeft — inclusief “dat weten we niet” — doet zijn werk goed.

Over de auteur

Marieke den Ouden schrijft op deze site over twijfel rond gender bij jongeren. De teksten geven algemene voorlichting en vervangen geen medisch advies.